Έχω μια απορία!
Πολλές φορές οι γονείς ανησυχούν και αναρωτιούνται για ζητήματα, όπως ποιες και πόσες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο χρειάζεται να δώσουν στα παιδιά τους και πότε είναι καλύτερο να γίνουν αυτές οι συζητήσεις. Στην αναζήτηση απαντήσεων είναι σημαντικό οι πηγές μας να είναι έγκυρες, ώστε να μπορούμε να αποκτήσουμε επιστημονικά τεκμηριωμένες γνώσεις και να αποφύγουμε την παραπληροφόρηση! Αν κι εσείς έχετε διάφορες απορίεςς σχετικά με το θέμα της εμμήνου ρύσης, μπορείτε παρακάτω να βρείτε απαντήσεις σε συνηθισμένες ερωτήσεις γονέων σχετικά με την περίοδο που μπορεί να λύσουν και δικές σας απορίες
Σε ποια ηλικία είναι καλό να μιλήσω στο παιδί μου/στα παιδιά μου για την περίοδο;
Ένα κορίτσι έχει, κατά μέσο όρο, την πρώτη του περίοδο στα 12,5 έτη. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η πρώτη περίοδος μπορεί να εμφανιστεί νωρίτερα ή αργότερα, συνήθως μεταξύ 10 και 15 ετών. Για τον λόγο αυτό, είναι σκόπιμο η ενημέρωση για την έμμηνο ρύση να έχει προηγηθεί, ώστε το κορίτσι να είναι κατάλληλα προετοιμασμένο. Μια τέτοια συζήτηση δεν χρειάζεται να γίνει μόνο μία φορά, αλλά μπορεί να αναπτύσσεται σταδιακά, ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του κοριτσιού. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις, το κορίτσι μπορεί να κατανοήσει τι είναι η περίοδος, γιατί συμβαίνει και τι μπορεί να περιμένει, ώστε να μειωθούν συναισθήματα φόβου, αμηχανίας ή ανασφάλειας που ενδέχεται να εμφανιστούν με την εμμηναρχή. Οι συζητήσεις για την έμμηνο ρύση είναι σημαντικές και για τα αγόρια και συνιστάται να ξεκινούν από νωρίς, ακόμη και από την παιδική ηλικία, παρόλο που δεν βιώνουν τα ίδια περίοδο, καθώς συμβάλλουν στη ορθή κατανόηση του θέματος και ενισχύουν το σεβασμό και την ενσυναίσθηση προς το άλλο φύλο.
Πώς θα αναγνωρίσω τα σημάδια ότι πλησιάζει η πρώτη περίοδος της κόρης μου;
Η εμμηναρχή αποτελεί σημαντικό ορόσημο της εφηβείας και μπορεί να συνοδεύεται από ποικιλία συναισθημάτων, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς. Αν και δεν μπορεί να προβλεφθεί με απόλυτη ακρίβεια, υπάρχουν ορισμένες σωματικές ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι πλησιάζει. Ενδεικτικά, μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές όπως η ανάπτυξη του στήθους, η εμφάνιση τριχοφυΐας στο εφηβαίο και στις μασχάλες, καθώς και η παρουσία φυσιολογικών, λευκού χρώματος κολπικών εκκρίσεων. Τα σημάδια αυτά, σε συνδυασμό με τον γενικότερο ρυθμό σωματικής ανάπτυξης και τις συναισθηματικές αλλαγές που εμφανίζονται κατά την εφηβεία, αποτελούν ενδείξεις ότι το σώμα προετοιμάζεται για την πρώτη περίοδο. Είναι σημαντικό, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι ο χρόνος που χρειάζεται κάθε σώμα για να προετοιμαστεί για την εμμηναρχή διαφέρει από κορίτσι σε κορίτσι.
Έχω μόνο γιους. Χρειάζεται να τους μιλήσω για την περίοδο;
Η έμμηνος ρύση αποτελεί φυσιολογική βιολογική διαδικασία που αφορά περίπου το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού. Ένα αγόρι μπορεί να μην βιώνει το ίδιο την εμπειρία της περιόδου, ωστόσο είναι πολύ πιθανό να έχει φίλες, συμμαθήτριες, μέλη της οικογένειας ή μελλοντικά συναδέλφους που έχουν περίοδο. Η κατανόηση αυτής της εμπειρίας συμβάλλει στη διαμόρφωση στάσεων σεβασμού, κατανόησης και ενσυναίσθησης απέναντι στα κορίτσια και τις γυναίκες. Παράλληλα, η περίοδος αποτελεί βασική λειτουργία του ανθρώπινου αναπαραγωγικού συστήματος. Συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο το σώμα προετοιμάζεται για μια πιθανή εγκυμοσύνη. Η κατανόηση του εμμηνορρυσιακού κύκλου είναι σημαντική όχι μόνο για ζητήματα γονιμότητας και οικογενειακού προγραμματισμού, αλλά και για τη συνολική υγεία. Η γνώση του τρόπου λειτουργίας του εμμηνορρυσιακού κύκλου βοηθά τα κορίτσια και τις γυναίκες να παρακολουθούν την υγεία τους, να αναγνωρίζουν εγκαίρως πιθανές αλλαγές ή προβλήματα και να απευθύνονται, όταν χρειάζεται, σε επαγγελματίες υγείας. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό και τα αγόρια να ενημερώνονται γύρω από αυτά τα ζητήματα. Ως μελλοντικοί άνδρες, σύντροφοι, φίλοι ή γονείς, η γνώση και η κατανόηση της περιόδου μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση υγιών διαπροσωπικών σχέσεων που βασίζονται στον σεβασμό και την υπευθυνότητα. Μια ανοιχτή συζήτηση μαζί τους μπορεί να αποτελέσει την αρχή αυτής της διαδρομής.
Πολύ συχνά, η κόρη μου αναφέρει ότι δυσκολεύεται να πάει στο σχολείο λόγω των συμπτωμάτων της περιόδου της. Αναρωτιέμαι αν πρόκειται για δικαιολογία. Τι μπορώ να κάνω;
Είναι συνηθισμένο οι γονείς να αναρωτιούνται αν οι απουσίες από το σχολείο κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι υπερβολικές ή προσχηματικές. Ωστόσο, τα συμπτώματα της περιόδου είναι πραγματικά και, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηναρχή, μπορεί να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των κοριτσιών. Συμπτώματα όπως κράμπες στην κοιλιά, πόνος στη μέση ή στην πλάτη, ευαισθησία στο στήθος, πονοκέφαλος ή ακόμη και ναυτία μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της περιόδου. Πολλά κορίτσια αναφέρουν ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα, τα οποία συνήθως είναι ήπια και δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την καθημερινότητά τους. Αν, όμως, ο πόνος ή άλλα συμπτώματα είναι τόσο έντονα ώστε να επηρεάζουν την καθημερινότητα μιας έφηβης ή να την αναγκάζουν να διακόπτει τις δραστηριότητές της, συνιστάται η αναζήτηση ιατρικής αξιολόγησης και καθοδήγησης. Τέλος, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι κάθε κορίτσι και κάθε γυναίκα βιώνει την περίοδο και τα συμπτώματά της με διαφορετικό τρόπο.
Η κόρη μου είναι αθλήτρια. Πρέπει να σταματήσει να αθλείται κατά τη διάρκεια της περιόδου;
Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι η άσκηση επιδεινώνει τα συμπτώματα της περιόδου. Αντίθετα, ορισμένες μορφές άσκησης, όπως η γιόγκα, η ήπια αερόβια άσκηση και το περπάτημα, μπορούν να συμβάλουν στην ανακούφισή τους. Εφόσον ένα κορίτσι νιώθει καλά, μπορεί να συνεχίσει να αθλείται και να συμμετέχει στις προπονήσεις του. Αν όμως δεν αισθάνεται καλά, μπορεί να επιλέξει μια πιο ήπια μορφή άσκησης, η οποία ενδέχεται να βοηθήσει και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και τα όρια του σώματος, καθώς κάθε κορίτσι μπορεί να βιώνει την περίοδο με διαφορετικό τρόπο.
Είμαι πατέρας και, αν και θεωρώ σημαντικό να γνωρίζω πληροφορίες για την έμμηνο ρύση, πιστεύω πως είναι δουλειά της μητέρας να τα εξηγήσει στην κόρη μας.
Η πεποίθηση ότι η ενημέρωση γύρω από τον εμμηνορρυσιακό κύκλο αποτελεί αποκλειστικά καθήκον της μητέρας είναι αρκετά διαδεδομένη. Στην πραγματικότητα, όμως, και οι δύο γονείς μπορούν να αναλάβουν την ενημέρωση της κόρης τους σχετικά με την περίοδο. Όταν και οι πατέρες συμμετέχουν σε αυτές τις συζητήσεις, αναδεικνύεται ότι η περίοδος αποτελεί φυσιολογικό μέρος της ζωής, μειώνεται η αμηχανία γύρω από το θέμα και ενισχύεται η εμπιστοσύνη μεταξύ παιδιού και γονέων. Η συμμετοχή των πατέρων μπορεί επίσης να συμβάλει στη διαμόρφωση της αντίληψης ότι η περίοδος δεν είναι ένα «αποκλειστικά γυναικείο θέμα», αλλά μια φυσιολογική βιολογική διαδικασία για την οποία είναι χρήσιμο να υπάρχει ενημέρωση και κατανόηση από όλους. Οι γονείς μπορούν να συνεργαστούν, ώστε να παρέχουν σαφείς και επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες, να απαντούν σε ερωτήσεις και να δείχνουν ότι αισθάνονται άνετα να συζητούν για το θέμα. Ακόμη και μικρές πρακτικές ενέργειες, όπως η αγορά προϊόντων περιόδου ή η συζήτηση για πιθανά συμπτώματα που μπορεί να αντιμετωπίζει η κόρη τους, μπορούν να συμβάλουν ώστε η έφηβη να αισθάνεται ότι και οι δύο γονείς το στηρίζουν, το κατανοούν και το φροντίζουν.
Ο γιος μου φαίνεται αμήχανος όταν η αδελφή του λέει ότι έχει περίοδο ή μιλάει γι' αυτό. Πώς να το διαχειριστώ;
Μια τέτοια αντίδραση μπορεί να υποδηλώνει ότι για τον γιο σας η περίοδος έχει συνδεθεί με κάτι «βρώμικο» ή με ένα θέμα που δεν πρέπει να συζητείται ανοιχτά, αλλά να παραμένει κρυφό. Ωστόσο, τέτοιες αντιδράσεις μπορούν να αποτελέσουν μια καλή ευκαιρία για συζήτηση και ενημέρωση. Μπορείτε να αποτελέσετε παράδειγμα προς μίμηση, μιλώντας με φυσικότητα για την περίοδο και δείχνοντας ότι πρόκειται για μια φυσιολογική βιολογική διαδικασία που δεν πρέπει να προκαλεί ντροπή ή αμηχανία. Παράλληλα, μπορείτε να του εξηγήσετε ότι η έμμηνος ρύση δεν είναι κάτι κακό ή ντροπιαστικό, αλλά αποτελεί ένδειξη ότι το σώμα μιας έφηβης αναπτύσσεται φυσιολογικά.
Πρέπει να καθαρίζεται ο κόλπος με ειδικά προϊόντα ή να γίνονται εσωτερικές πλύσεις για να παραμένει καθαρός;
Ο κόλπος δεν χρειάζεται καθαρισμό με ειδικά προϊόντα ή εσωτερικές πλύσεις. Πρόκειται για ένα όργανο που καθαρίζεται φυσικά μέσω των εκκρίσεών του. Η χρήση ειδικών προϊόντων μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς ή να διαταράξει τη φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου. Για την καθημερινή υγιεινή συνιστάται ο καθαρισμός του εξωτερικού μέρους, δηλαδή του αιδοίου, με νερό και ένα ήπιο σαπούνι χωρίς άρωμα, κατά προτίμηση με ουδέτερο pH. Επιπλέον, οι εσωτερικές πλύσεις, όταν δεν συνιστώνται ρητά από γιατρό, μπορεί να είναι επιβλαβείς για την υγεία του κόλπου.
Έχω ακούσει ότι τα ταμπόν δεν είναι ασφαλή γιατί υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουν σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS). Τι ισχύει;
Το σύνδρομο τοξικού σοκ (TSS) είναι μια πολύ σπάνια αλλά σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη, η οποία μπορεί να σχετίζεται με παρατεταμένη χρήση του προϊόντος (συνήθως πάνω από 8 ώρες). Ωστόσο, τα ταμπόν θεωρούνται ασφαλή όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Είναι σημαντικό να αλλάζονται τακτικά (κάθε 4–6 ώρες), να επιλέγεται το κατάλληλο μέγεθος απορροφητικότητας και να τηρούνται βασικοί κανόνες υγιεινής κατά την τοποθέτηση και την αφαίρεσή τους, όπως το πλύσιμο των χεριών. Επιπλέον, ως γονείς, και εφόσον χρειάζεται, με την καθοδογήση του γυναικολόγου, μπορείτε να ενημερώσετε τα κορίτσια για τη σωστή χρήση των προϊόντων περιόδου.
Είναι ασφαλές για κορίτσια μικρότερης ηλικίας να χρησιμοποιούν ταμπόν;
Η χρήση ταμπόν είναι γενικά ασφαλής, εφόσον γίνεται σωστά και τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής. Ωστόσο επειδή είναι προϊόν εσωτερικής χρήσης, η τοποθέτηση και η αφαίρεσή του μπορεί να είναι δύσκολη για μερικά κορίτσια, ειδικά σε μικρότερες ηλικίες και για τον λόγο αυτό, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί αρχικά κάποιο άλλο προϊόν περιόδου. Σε κάθε περίπτωση, για την ασφαλή χρήση του συνιστάται η καθοδήγηση από επαγγελματία υγείας (π.χ. γυναικολόγος ή παιδιάτρος εφηβικής ιατρικής).